Wetenschappelijke artikelen over biomedisch onderzoek hebben meestal deze basisstructuur: introductie, methoden, resultaten, en discussie, oftewel IMRaD. Soms worden de methoden na de discussie geplaatst, maar IMRaD is de meest gebruikte volgorde. Daarnaast heb je ook een titel en een samenvatting nodig vóór de inleiding en referenties aan het einde. Maar welke details moeten er precies in? In de richtlijnen voor het rapporteren van medisch onderzoek vind je hiervoor gedetailleerde instructies.

Reporting guidelines

Afgezien van de standaard IMRaD-volgorde, is het praktisch om een​​ checklist te hebben van alle items die in een artikel besproken moeten worden. Daarvoor zijn handige richtlijnen (reporting guidelines) geschreven. Voor elk type onderzoek hebben commissies, met leden in dat vakgebied, reporting guidelines opgesteld. In deze richtlijnen worden alle items die in je artikel moeten worden opgenomen tot in detail beschreven. Daarnaast worden handige checklists geleverd die je kunt downloaden en invullen. Ook worden soms voorbeelden gegeven van flowcharts als die verplicht zijn voor het type studie.

De richtlijnen herinneren je er bijvoorbeeld aan om de opzet (prospectief, retrospectief, klinische studie, etc.) van het onderzoek in je titel aan te geven, om uit te leggen hoe het aantal deelnemers bepaald is, om de doelstellingen duidelijk te vermelden in de inleiding, of om de redenen te beschrijven waarom deelnemers uitvielen.

Welke richtlijnen moet je gebruiken? 

Voor de belangrijkste onderzoeksmethoden staan ​​de richtlijnen op de EQUATOR-website.

Een selectie vind je in onderstaande tabel:

Type onderzoekRichtlijn
Randomised trials  CONSORT  
Observational studies  STROBE  
Systematic reviews  PRISMA  
Study protocols  SPIRIT  
Diagnostic/prognostic studies  STARD or TRIPOD
Case reports  CARE  
Clinical practice guidelines  AGREE or RIGHT  
Qualitative research  SRQR or COREQ
Animal pre-clinical studies  ARRIVE
Quality improvement studies  SQUIRE  
Economic evaluations  CHEERS
Meta-analysis of observational studiesMOOSE
Microarray or sequencing studiesMIAME
Genetic association studySTREGA

Je kan met behulp van filters naar een specifieke richtlijn zoeken, en onderstaande beslisboom kan je ook helpen de juiste richtlijn te vinden:

De meest voorkomende richtlijnen in een beslisboom
Beslisboom voor het vinden van de juiste richtlijnen voor jouw onderzoek

Sommige tijdschriften vragen om de checklist

Verschillende tijdschriften vragen je om de checklist die behoort bij de voor jouw onderzoek relevante richtlijnen in te vullen en samen met je artikel te submitten. De uitgeverijen Springer, BMJ, Wolters Kluwer, de American Heart Association, BMC, en het JAMA-netwerk bevelen bijvoorbeeld allemaal op zijn minst het gebruik van de richtlijnen aan.

Gebruik de richtlijnen ook bij het voorbereiden van je onderzoek

De richtlijnen zijn niet alleen handig bij het schrijven van een artikel, maar kunnen je ook helpen bij het voorbereiden van je studie. Als je bijvoorbeeld een systematische review wilt uitvoeren, zal het bekijken van de PRISMA-richtlijnen vóór het onderzoek je er aan herinneren dat je alle databases en andere doorzochte bronnen goed bij moet houden, evenals de datum van iedere zoekopdracht, en de eventuele filters die je hebt gebruikt. Later bespaart dit je veel werk, zoals het opnieuw moeten doen van alle analyses omdat je niet bij elke stap het aantal uitgesloten artikelen noteerde.

Een ander belangrijk voordeel van het gebruik van de richtlijnen is dat als je een gerandomiseerde studie hebt uitgevoerd en de CONSORT-richtlijnen hebt gevolgd bij het schrijven van je manuscript, alle informatie in het artikel aanwezig is die later nodig is (voor andere onderzoekers of voor jezelf) om het artikel op te kunnen nemen in een systematische review of meta-analyse.

Bekijk dus al voordat je begint aan je onderzoek de relevante richtlijnen zijn!

Andere Nederlandstalige blogs over, onder andere, het schrijven en publiceren van wetenschappelijk artikelen vind je hier.